Tag okul öncesi eğitim

Tag okul öncesi eğitim

Çocuğum Okula Hazır Mı?

Etiketler: , , , , , Makaleler

Bir çocuk için okula başlamak önemli bir yaşamsal döngüdür. İlk toplumsallaşma süreci olarak değerlendirdiğimiz okul süreci elbette sancılıdır. Okul öncesi eğitimi almış çocuklar, bu eğitimi alamamış çocuklara oranla ilkokula başlama sürecini daha kolay atlatabilmekte ve daha kolay uyum sağlayabilmektedir.

Bir çocuğun okula hazır olması, okulda kendisinden beklenenleri başarılı bir şekilde yerine getirmeye hazır olması, okul eğitimini başaracak gelişimsel düzeye gelmesidir.

Bir çocuğun yaşamın ilk beş yılı yaşam boyu gelişimini etkileyen çok önemli bir dönemdir. Çocukların erken dönemdeki deneyimleri ve çevreleri gelecekteki gelişimleri ile yaşamda ve okulda başarılı olması açısından ortam hazırlayan bir unsurdur.

Erken dönemdeki deneyimler beyin gelişimini etkiler. Böylece dil gelişimi, mantık yürütme, problem çözme, sosyal beceriler, konsantre olabilme ve sürdürebilme becerisi, uygun davranışlara karar verme becerisi gibi zihinsel süreçleri geliştirecek biçimde nöronal (sinirsel) bağlantılar oluşur.

“Çocuğum okula hazır mı?” sorusunun cevabını verirken, çocuğun tüm gelişim alanlarını değerlendirmek gerekir. Fiziksel, zihinsel, sosyal ve duygusal gelişim alanları ve öğrenmede en temel unsur olan dikkat becerisi alanının değerlendirilmesi sonucu bir çocuğun okul olgunluğunun olup olmadığı belirlenebilir.
Yukarıda saydığımız gelişim alanlarını tek tek inceleyerek çocuğumuzun okula hazırlık sürecinde hangi gelişimin alanlarına dikkat etmemiz gerektiğini belirleyebiliriz.

Fiziksel gelişim; küçük ve büyük kasların gelişimini içerir. Okula hazır bir çocuğun aşağıdaki kas becerilerini yerine getirmesi beklenmektedir; Kendi kendine giyinip, soyunabilme, kendi kendine elini yıkama ve kurulama, kendi kendine tuvaletini yapabilme ve temizleyebilme, dökmeden, çatal bıçak kullanarak yemeklerinin tamamını kendi başına yiyebilme, en az 6 kısımlı bir insan resmi çizebilme, ismini yazabilme, bazı şekil ve harfleri kopyalayabilme, sayıları yazabilme, makasla bir şekli kesip çıkarabilme, düğme ilikleyebilme, fermuar çekebilme, dengeli bir biçimde yön değiştirerek koşabilme, yüksek bir yere tırmanıp atlayabilme, tek ayak üzerinde birkaç kez sıçrayabilme, 2 ve 3 tekerlekli bisiklete binebilme. Zihinsel gelişim; algılama, dili anlama ve kullanma, kavram becerileri alanlarındaki gelişimleri içerir. Okula hazır bir çocuğun aşağıdaki zihinsel becerileri yerine getirmesi beklenmektedir; En az 1’den 20’ye kadar ezbere sayabilme, istenen sayıdaki nesneyi verebilme, basit toplama ve çıkartma işlemleri yapabilme, sırası karışık resimleri bir hikaye oluşturacak şekilde sıraya dizebilme, dün/bugün/yarın gibi zaman kavramlarını doğru kullanabilme, 4 ana şekli tanıyabilme, bir resimde gördüğü en az 4 nesneyi hatırlayabilme, zıt ve benzer kavramları doğru ve yerinde kullanabilme, duygu ve düşüncelerini anlaşılır ve akıcı bir biçimde aktarabilme, bir hikaye ya da masalı baştan sona dinleme ve anlatabilme, karşılıklı sohbet edebilme, soru sorabilme. Sosyal ve duygusal gelişim; çevresiyle etkili iletişim kurabilme ve sürdürebilme, duygularını kontrol edebilme ve ifade edebilme becerilerini içerir. Okula hazır bir çocuğun aşağıdaki sosyal ve duygusal becerileri yerine getirmesi beklenmektedir; Annne-babadan ayrı kalabilme, arkadaşları ile yaşadıkları sorunlarla baş edebilme, empati kurabilme, akranları ile pozitif ilişki içerisinde olabilme, arkadaşları tarafından kabul görülme, sorumluluk alabilme, kendini uygun bir biçimde koruyabilme, kızgınlık, üzüntü gibi duygularını diğerlerine zarar vermeden ifade edebilme, sınıf içi tartışmalara katılabilme, fikirlerini aktarabilme, okuldaki kuralların ve sınırların farkında olma ve uyum gösterebilme.

Dikkat gelişimi; konsantre olabilme, odaklanabilme ve sürdürebilme becerilerini içerir. Okula hazır bir çocuğun aşağıdaki dikkat becerilerini yerine getirmesi beklenmektedir;

Çeşitli uyaranlar arasından istenene odaklanabilme, yaşıyla orantılı sürede odaklanabilmeyi sürdürebilme, görsel, işitsel ve dokunsal olarak ayırt edebilme, eşleştirebilme, sınıflayabilme ve akılda tutabilme.

Bu alanların gelişimlerini tamamladığını belirlemek adına çocuklarla ilgilenen uzmanların, gelişim ve dikkat testleri uygulanması çok önemlidir. Bunun yanı sıra çocuğun, anasınıfı öğretmeninden ve ailesinden alınacak bilgiler ve hem okul hem de diğer sosyal ortamlarda sergilediği davranışlar çocuğun okula hazır olup olmadığı bilgisini bize sunmaktadır.

Aile olarak dikkat edilmesi geren noktalar şu şekilde özetlenebilir;çocuğa okul hakkında doğru, kısa ve gerçekçi bilgiler vermek, okul açılmadan önce başlayacağı okulu, sınıfı görmeye gitmek, okulun ilk gününü anlatan kitaplar okumak, çocuğun okulda ne kadar eğleneceğini anlatmak ancak abartıya kaçmamak, çokça arkadaşı olacağını ve yeni şeyler öğreneceğini ama kimi zaman da canının evde olmak isteyebileceğini söylemek, çocuğa adres ve telefon numarası öğretmek, ebeveyn olarak kaygılarımızı çocuğa belli etmemek, okulla ilgili kararlı duruş sergileyebilmek önemlidir.