Gelişim organizmanın bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden sürekli ilerleme kaydetmesidir. Yani birey için doğum öncesinden itibaren başlayan bir süreçtir. Gelişim geriliği ise kişinin zihinsel, bedensel, duygusal ve sosyal yönden anlamlı bir biçimde gerilik göstermesidir. Gelişim geriliği zihinsel yetersizlik kavramı için de kullanılmaktadır. Bazı durumlarda gelişimsel gerilik tek bir alanda görüleceği gibi bazen tüm alanlarda görülmektedir.

Gelişim geriliğinin fark edilmesi genellikle çocuğun konuşması gereken yaşta konuşmaması ile olmaktadır. Daha az kelime kullanıyor ve kendini ağlayarak ya da farklı biçimlerde ifade etmeye çalışıyor olabilirler. Fiziksel gelişim alanında yürüme, koşma, tutma, çıkarma, iç içe koyma gibi bazı etkinlikleri yerine getiremeyebilir. Sosyal alanda yaşıtlarıyla iletişim kurmayabilir, tek başına oynamak istiyor veya hiç oynamak istemiyor, eve gelen kişilere saldırgan davranıyor olabilir. Zihinsel olarak kavramları öğrenemez veya çok yavaş öğrenir, neden sonuç ilişkileri kurma, problem çözme becerileri gelişmiyordur.

Gelişim geriliği, Zihinsel Yetersizlik, Serabral Palsi, Otizm Spektrum Bozukluk, Down Sendromu, Frajil X Sendromu ve Fetal Alkol Spektrum Bozukluk gibi çeşitli genetik ve kromozomal bozukluklar olarak sınıflandırılmaktadır.

Gelişim geriliği doğum öncesi, doğum esnası veya doğum sonrasında bir nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Doğum öncesi nedenler akraba evliliği, kan uyuşmazlığı, ailede kronik rahatsızlıklar, kullanılan ilaçlar, genetik hastalıklar, kromozomal bozukluklar, hormonel bozukluklar ve benzeri durumlar sayılabilir.

Bebeğin oksijensiz kalması, bebeğin doğum sırasında  enfekte olması gibi durumlar doğum esnasında yaşanan gelişim geriliği nedenleridir. Ayrıca bebeğin normal gelişimini tamamlayabilmesi için 38-41 hafta aralığında anne karnında kalması gerekmektedir. Ancak 37. haftayı tamamlayamadan doğan bebekler prematüre olarak adlandırılır ve anne karnında tamamlamaları gereken gelişimleri yarım kalır.

Doğum sonrası nedenlerden bazıları ise geçirilen ağır hastalıklar, yetersiz beslenme ve çocuğun fiziksel ve duygusal yönden ihmal edilmesidir. Çocuk nesneler ve semboller arasında ilişki kurması gereken kritik dönemlerde sosyal açıdan izole ise, televizyon karşısında uzun süre vakit geçiriyorsa veya iletişimde ciddi kısıtlılık varsa yaşına uygun zihinsel ve duygusal görevleri yeterince yerine getirememektedir.

Özellikle 0-3 yaş çocukların gelişimlerinin 6 ayda bir pedagog tarafından kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu kontrol Denver Testi ve pedagogun uygun gördüğü farklı yöntemler ile gerçekleşmektedir. Gelişim geriliğinde erken tanı çok büyük önem taşır. Ne kadar erken tanı alınırsa çocuğun bireyselleştirilmiş eğitim süreci o kadar erken başlar. Gelişim geriliği olan çocuklar çoğunlukla özel eğitim merkezlerinde eğitim görmektedir. Ancak bu kurumlar tek başına yeterli değildir. Aile eğitimi ve evin uygun biçimde düzenlenmesi büyük önem arz eder. Çocukların kurumlarda kazandıkları bilgi ve becerileri ev ortamında devam ettirebilmeleri için ebeveynlerin çocuklarının gelişimleri ve eğitimleri hakkında bilgilendirilmeleri gerekmektedir.

Problemlerin çözümü ve psikolojik destek almak için uzmanlarımızdan randevu alabilirsiniz.

Tik, aniden ortaya çıkan, yineleyici ve istemsiz basma kalıp motor hareket veya ses çıkarma olarak tanımlanmaktadır. En sık yüz kaslarında görülür. Göz kırpma, dudak hareketleri, kaş kaldırma, boyun oynatma, baş sallama, omuz oynatma gibi çok çeşitli hareketlerden biri veya birkaçı ortaya çıkmaktadır.
Tik bozukluğu taşıyan kişilerde ayrıca eşlik eden konuşma ve davranış bozuklukları, dürtüsellik, hiperaktivite, obsesis kompülsif bozukluk, uyku bozukluğu, huzursuzluk gibi sorunlar da görülebilmekte ve bu sorunlar kişinin yaşadığı zorlukları artırmaktadır.
Alışkanlıklar bilinçli ve istediği zaman durdurulabilen hareketlerdir. Oysa tik, istemsiz, otomatik bir biçimde ortaya çıkan, yönetilemeyen ve durdurulamayan hareketlerdir.
Tikler genellikle stres ve yorgunluk zamanları gibi bazı dönemlerde artış gösterirler. Yani zaman ve duruma göre yoğunluğunda değişimler görülür. Bazen ameliyat, düşme, ürkütücü bir olay ve benzeri durumlar sonucu kişide tik bozukluğu tetiklenebilmektedir.
Tiklerin nedenleri kesin olarak bilinmemektedir. Tik bozukluğu tek bir nedene bağlamak mümkün değildir. Tik bozuklukları değerlendirilirken kişinin hastalık öyküsü, aile öyküsü, fiziksel değerlendirme ve nörolojik muayene şarttır. Gelişimsel veya mental bozukluklar, kronik hastalıklar, psikolojik ve nörolojik bozukluklar, aile ve arkadaşlarla olumsuz ilişkiler, önemli yaşam olayları, stres gibi durumlar hastalığın gidişini olumsuz yönde etkileyen faktörlerdir.
Tik bozukluğunun psikolojik etmenleri nelerdir?

• Genetik nedenler
• Sosyal faktörler
• Çocuktan kapasite sınırlarının üstünde bir performans beklenmesi
• Ailede aşırı kontrolcü, mükemmeliyetçi ve baskıcı tutumlar
• Çocuğun gerekli ilgi ve sevgiden mahrum bırakılması
• Sürekli başkalarıyla kıyaslanması
• Stres ve kaygı yaratan bir ortamda bulunması psikolojik etmenlerin bazılarıdır.

Çocukları sürekli tiklerini düzeltmesiyle ilgili uyarmak tik bozukluğunu ortadan kaldırmanın aksine onu daha karmaşık hale getirir.
Tik bozukluğu tedavisi için her şeyden önce çocuk stresten olabildiğince uzak tutulmalı ve sakin, düzenli bir aile ortamında bulunmalıdır. Ailede katı ve kaygılı eğitim tarzından uzak durulması, çocuğun kardeşleriyle veya başka insanlarla kıyaslanmaması, kaygı ve duygularını ifade edebileceği ortam yaratılması önemlidir. Ayrıca çocuğun sosyal çevresi tik konusunda bilgilendirilmelidir. Çocuk kendini dışlanmış hissettiğinde daha karmaşık sorunlarla baş etmek zorunda kalabilmektedir. Tiki oluşturan nedenler ruhsal kökenli olduğu takdirde psikoterapi çok büyük önem taşımaktadır.

Cinsel terapi, aile danışmanlığı, eğitim danışmanlığı, kurumsal eğitimler için bilgi ve randevu formu üzerinden iletişim kurabilirsiniz.