Bir çok çocuk yeni girdiği ortamda veya yeni tanıştıkları kişilerin yanında sessiz, mesafeli ve bazen tepkilidirler. Ebeveynler sıklıkla bu durumu sorun olarak görme eğilimindedir. Ancak çocukların bu davranışı gayet normaldir ve çocuklar farklı insanlarla tanışıp, farklı ortamlara girdikçe sosyalleşecek ve zaman içinde daha rahat davranabilecektir.

Bir çocuğun hareketli, atılgan ve konuşkan olması onun sessizce çevresini gözlemleyen, kendini daha emniyette hissettikten sonra ortama dahil olan çocuktan daha normal ve sağlıklı olduğunu göstermez. Örneğin eve misafir geldiğinde bir süre odasında vakit geçiren, ardından misafirleri seyreden ve yavaşça ebeveyninin yanına gelerek güvende hissettiği zaman ortama dahil olan çocuğun davranışları gayet doğaldır.

Ancak zaman zaman çocuğun içe kapanıklık durumu daha belirgindir ve bu durum iletişimini, sosyalliğini ve hatta akademik başarısını bile olumsuz etkileyebilir. Geçmiş örnekten devam edecek olursak bu çocuklar misafir gördüğünde sürekli saklanan, neredeyse hiç iletişim kurmayan, başkalarının yanında çok fazla tedirgin olan çocuklardır.

Bu çocuklarda içedönüklük belirtileri görülmektedir. Çocukların bu durumunun altında baskıcı, aşağılayıcı bir ortamda büyümüş olma, kendini ifade edebileceği ortam bulamama, travma nedeniyle kaçınma veya bir çok farklı neden aranabilir.

Özellikle ihtiyaçları karşılanmamış, gerekli ilgi ve sevgiyi görmemiş çocuklar kaygı dolu olurlar. Duygusal olarak tamamlanmamış bu çocuklar sık sık içedönük ve çekingen olurlar. Ayrıca ebeveynlerin içedönük karakteri de çocukta kendini gösterir. Sosyallik hem genetik hem model alma yönüyle yüksek oranda ailede kazanılan bir özelliktir.

Çocukların kendini ifade etmesine izin verilmeli ve  sürekli hayır, yapma, dokunma gibi uyarılarla engellenmemelidir. Sürekli engellenen çocuk artık hiçbir işe veya iletişime girişmeyecektir.

Çocuğunuzu ‘’çekingen, hiç konuşmaz, utangaç’’ gibi ifadelerle etiketlemeyin. Onlar bu etiketi kimlikleri gibi kabul edebilir ve benimseyebilirler.

Çocuk yeni ortamlarda geriliyorsa ona gitmeden önce bu ortamı ve neler olacağını anlatın. Çocuklar rutinleri ve gün içinde neler olacağını bilmeyi severler. Farklı ve ani durumlar endişe verici olabilir.

Çocuklar ebeveynlerini model alır. Siz de kendi sosyal becerilerinizi geliştirerek çocuğa bunları aktarın.

Çocuğu farklı gezi ve etkinliklere yönlendirerek yeni kişilerle iletişim kurmasını sağlayın. Çocukların akademik başarı ve eğitim koçluğu için bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Çocuklar her bir gelişim döneminde farklı görevlerle karşılaşır ve yeni beceriler kazanırlar. Her bir dönemde çocuğun aşması gereken görevlere çeşitli sorunlar da eşlik eder. Çoğunlukla bu sorunlar olağan ve geçicidir ancak çocuk bu dönemlerde çevresel veya fiziksel engellere takıldıysa bunlar kalıcı ve ileriki yaşlarda devam eden sorunlar haline gelir. Böylece çocukta uyum ve davranış problemleri görülmektedir.

Davranış bozukluğu başkalarının temel haklarına saldırının olduğu, toplumsal kuralların ve değerlerin önemsenmediği, yineleyici biçimde uzun süre devam eden ve erken yaşlarda başlayan davranış örüntüsünü tanımlar.

Davranış bozukluğuna neden olan faktörlerden bahsetmek gerekirse çevrenin genetik yapıdan daha büyük etkisi olduğunu söylemek doğru olur. Sosyoekonomik düzeyi düşük olan, ebeveyni tarafından ihmal edilmiş, yetersiz bakım ve eğitim almış, şiddete ve istismara maruz kalmış, ailede psikopatoloji görülen çocuklar daha fazla davranışsal bozukluk göstermektedir. Bunların yanında bedensel veya zihinsel engel de davranış problemlerine neden olabilmektedir.

Davranış bozukluğunda karşılaşılan belirtileri şöyle sıralayabiliriz;

Sık sık öfke patlamaları görülür.

Sık sık kavga başlatır ve başkalarını korkutur.

Hayvanlara fiziksel şiddet uygulayabilir.

Birini cinsel etkinlikler için zorlayabilir.

İsteyerek başkalarının eşyalarına zarar verebilir veya eşyaları çalabilir.

Ailenin yasaklarını önemsemez, kurallara uymaz, okulda sorun çıkarabilir veya okuldan kaçabilir.

Bu davranış örüntüleriyle karşılaştığınızda öncelikle öfkeyle hareket etmemeye, çocuğun bu problem davranışlar ile hangi sorununu anlattığını gözlemlemeye ve onun duygularını ön plana çıkarmaya çalışın. Ancak çözülmeyen davranış bozukluklarının çocuğun gelecekte anti-sosyal kişilik örüntüsünden depresyona kadar çeşitli sorunlara temel hazırladığı unutulmamalıdır. Davranış bozuklukları çok yönlü terapi uygulanmasını gerektirmektedir. Çocukların iletişim yetenekleri, sorun çözme becerisi, dürtü kontrolü, öfke kontrolü gibi alanlardaki bozuklukların ebeveyn-uzman işbirliğinde düzeltilmesi gelecekte daha büyük sorunlar meydana gelmemesi açısında büyük önem taşımaktadır.

Cinsel terapi, aile danışmanlığı, eğitim danışmanlığı, kurumsal eğitimler için bilgi ve randevu formu üzerinden iletişim kurabilirsiniz.

Evli olsun veya olmasın her çift ortaklaştığı duygusal/fiziksel yaşam alanlarında çatışmalar yaşayabilir ve pek çok stres faktöründen etkilenebilir. Bu sorunlarla başa çıkmak zaman zaman zorlaşabilir ve çiftler çıkmaz bir sokağa girdiğini hissedebilir. Bu noktada birlikteliklerini korumak ve tıkanan problemleri çözüme kavuşturmak için çift danışmanlığına başvurmak isteyebilir.

Çift danışmanlığı çiftlerin birlikte katıldığı, ilişkiyi sağlıklı ve güvenli bir noktaya getirmeyi hedefleyen bir danışmanlık türüdür. Danışman çiftlerden her birinin çatışma konularını ortaya çıkarıp, nasıl iletişim kuracakları, sorunlara çözüm getirme yolları, etkili dinleme, sorumluluk paylaşma ve benzeri konularda çiftlere yardımcı olur.

Tik, aniden ortaya çıkan, yineleyici ve istemsiz basma kalıp motor hareket veya ses çıkarma olarak tanımlanmaktadır. En sık yüz kaslarında görülür. Göz kırpma, dudak hareketleri, kaş kaldırma, boyun oynatma, baş sallama, omuz oynatma gibi çok çeşitli hareketlerden biri veya birkaçı ortaya çıkmaktadır.
Tik bozukluğu taşıyan kişilerde ayrıca eşlik eden konuşma ve davranış bozuklukları, dürtüsellik, hiperaktivite, obsesis kompülsif bozukluk, uyku bozukluğu, huzursuzluk gibi sorunlar da görülebilmekte ve bu sorunlar kişinin yaşadığı zorlukları artırmaktadır.
Alışkanlıklar bilinçli ve istediği zaman durdurulabilen hareketlerdir. Oysa tik, istemsiz, otomatik bir biçimde ortaya çıkan, yönetilemeyen ve durdurulamayan hareketlerdir.
Tikler genellikle stres ve yorgunluk zamanları gibi bazı dönemlerde artış gösterirler. Yani zaman ve duruma göre yoğunluğunda değişimler görülür. Bazen ameliyat, düşme, ürkütücü bir olay ve benzeri durumlar sonucu kişide tik bozukluğu tetiklenebilmektedir.
Tiklerin nedenleri kesin olarak bilinmemektedir. Tik bozukluğu tek bir nedene bağlamak mümkün değildir. Tik bozuklukları değerlendirilirken kişinin hastalık öyküsü, aile öyküsü, fiziksel değerlendirme ve nörolojik muayene şarttır. Gelişimsel veya mental bozukluklar, kronik hastalıklar, psikolojik ve nörolojik bozukluklar, aile ve arkadaşlarla olumsuz ilişkiler, önemli yaşam olayları, stres gibi durumlar hastalığın gidişini olumsuz yönde etkileyen faktörlerdir.
Tik bozukluğunun psikolojik etmenleri nelerdir?

• Genetik nedenler
• Sosyal faktörler
• Çocuktan kapasite sınırlarının üstünde bir performans beklenmesi
• Ailede aşırı kontrolcü, mükemmeliyetçi ve baskıcı tutumlar
• Çocuğun gerekli ilgi ve sevgiden mahrum bırakılması
• Sürekli başkalarıyla kıyaslanması
• Stres ve kaygı yaratan bir ortamda bulunması psikolojik etmenlerin bazılarıdır.

Çocukları sürekli tiklerini düzeltmesiyle ilgili uyarmak tik bozukluğunu ortadan kaldırmanın aksine onu daha karmaşık hale getirir.
Tik bozukluğu tedavisi için her şeyden önce çocuk stresten olabildiğince uzak tutulmalı ve sakin, düzenli bir aile ortamında bulunmalıdır. Ailede katı ve kaygılı eğitim tarzından uzak durulması, çocuğun kardeşleriyle veya başka insanlarla kıyaslanmaması, kaygı ve duygularını ifade edebileceği ortam yaratılması önemlidir. Ayrıca çocuğun sosyal çevresi tik konusunda bilgilendirilmelidir. Çocuk kendini dışlanmış hissettiğinde daha karmaşık sorunlarla baş etmek zorunda kalabilmektedir. Tiki oluşturan nedenler ruhsal kökenli olduğu takdirde psikoterapi çok büyük önem taşımaktadır.

Cinsel terapi, aile danışmanlığı, eğitim danışmanlığı, kurumsal eğitimler için bilgi ve randevu formu üzerinden iletişim kurabilirsiniz.