Blog

Blog

Stres

Makaleler

Stres nedir?

Stres, sürekli olarak değişen çevremize uyum sağlamaya çalışırken yaşadığımız fiziksel ve duygusal zorlanmadır. Stres olumlu ve olumsuz duygular ortaya çıkarabilir. Olumlu etkisi açısından bakıldığında, stres bireyi harekete sevk eder. Olumsuz açıdan bakıldığında ise, stres baş ağrısı, mide ağrısı, ateş basması, uykusuzluk, yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, çarpıntı gibi sağlık problemlerine yol açan öfke, depresyon, kabul edilmeme, güvensizlik gibi duyguların yaşanmasına neden olur. Strese yol açan ya da stres yaşamamıze neden olan bazı durumlar vardır. Bunlardan en sık rastlananları şunlardır:

  1. Sevilen birinin ölümü
  2. Sevilen birinin hastalığının ciddi olması
  3. Yeni bir bebeğin doğması
  4. Çocuğun hastalanması
  5. İşten çıkarılma
  6. İş yaşantısındaki değişiklikler
  7. Boşanma
  8. Suçlamaya maruz kalmak
  9. Yeni ilişkilere girme v.b. durumlar hayatımızı yeniden düzenlememizi gerektirdiğinden dolayı stres yaşamamıza neden olur.

Yoğun stres yaşayan insanlarda bazı davranışlar ortaya çıkar. Bu davranışlar hem bireyin kendi hayatını, hem de çevresindekilerin hayatını çekilmez hale getirir. Böylesi insanlarda görülen davranışlardan bazıları şunlardır:

  1. Genelde kendini güvensiz, değersiz ve yalnız hissetme
  2. Giderek hayattan daha az zevk alma
  3. Ölümle ilgili düşüncelerin artması
  4. Aşırı hayal kurma ve bu yolla rahatlamaya çalışma
  5. Çoğu zaman ortaya çıkan öfke patlamaları, öfkesini kontrol edememe
  6. Uyku bozuklukları; uykuya dalmada güçlük ya da gece sık sık uyanma, sabah uyandığında kendini yorgun hissetme
  7. İştah kaybı
  8. Dikkat zayıflaması ve hatırlama güçlükleri
  9. Sosyal ve duygusal ilişkilerde bozulmalar
  10. Sigara veya içki kullanımının başlaması ya da artması
  11. Sürekli yaptığı hataları ve başarısızlıklarını düşünmek
  12. Normalden daha fazla çalışmak
  13. Sağlığından endişelenme ve sık sık bazı kontroller yaptırma

 

Stresi hayatınızdan nasıl atabilirsiniz?

Amacımız stresi yok etmek değil, onu nasıl yönetebileceğimizi ve onu kendimize nasıl yardımcı hale getirebileceğimizi öğrenmektir. Aşırı ya da olumsuz stresin aksine, olumlu stres insanın hayatına heyecan ve beklenti katar. Bütün iyiye gidişler, ilerlemeler stres altında gerçekleşir. Son teslim tarihleri, yarışmalar, karşı karşıya gelmeler ve hatta kızgınlıklarımız ve üzüntülerimiz bile hayatımıza bir derinlik ve zenginlik katar. Çok düşük stres bizim sıkılmamıza neden olur ve bizi bunaltır veya hüzünlendirir. Diğer taraftan, aşırı stres elimizi ayağımızı dolaştırır. Yapmamız gereken, bizi motive edecek fakat baskı altına almayacak makul stres düzeyini bulmaktır. Makul stres seviyesinin kişiden kişiye değiştiğini unutmamak gerekir.

Stresi Yönetme veya Stresle Başa Çıkma Yolları

Boşaltılmamış stresin tanınması ve onun hayatımızdaki etkilerinin bilinmesi stresin zararlı etkilerinin azaltılması için yeterli değildir. Stresin bir çok kaynağı olduğu kadar, onu yönetmenin de bir çok yolu vardır. Bütün yapılması gereken enerjinizi değişime yöneltmektir. Değişim stres kaynaklarının ve sizin bunlara tepkinizin ne olduğunun ortaya konulması ile başlar.

1. Sizi nelerin strese soktuğunu ve bunlara karşı fiziksel ve duygusal tepkilerinizin neler olduğunu tespit edin.
Dikkatinizi rahatsızlığınıza verin. Bunu ihmal etmeyin. Probleminizin etkisinde de kalmayın.
Hangi olayın sizi rahatsız ettiğini belirleyin. Bu olaylar sizce ne anlam ifade ediyor?
Vücudunuzun strese nasıl tepki verdiğini belirleyin. Sinirli mi oluyorsunuz yoksa bedensel olarak gerginlik mi yaşıyorsunuz ve bunu ne şekilde yaşıyorsunuz?
2. Neyi değiştirebileceğinizi tespit edin.
Sizi strese sokan şeyden kaçınabilir ya da onu tamamen ortadan kaldırabilir misiniz?
Bu stres uyandırıcıların şiddetini azaltabilir misiniz?
3. Strese karşı gösterdiğiniz duygusal tepkilerinizin yoğunluğunu azaltın.
Stres tepkisi genellikle sizin tehlike algınız veya fiziksel ya da duygusal olarak tehlikede olma durumuyla başlatılır. Sizde stres uyandıran durumu çok tehlikeli ya da baş edilmez olarak görüyor musunuz?
Herkesi memnun etmeye çalışıyor musunuz?
Genellikle olayları çok kritik ve acil olarak görüyor musunuz? Her şeyin üstesinden gelmeniz gerektiğini düşünüyor musunuz?
Daha ılımlı bakış açıları geliştirin; stresi başa çıkabileceğiniz bir durum olarak görmeye çalışın.
Aşırı duygularınızı hafifletmeye çalışın. Durumu değerlendirin. Meselenin olumsuz yanlarına çaba harcamayın.
4. Strese karşı gösterdiğiniz fiziksel tepkilerinizi makul hale sokmayı öğrenin.
Yavaş ve derin nefes alma kalp atışlarınızı ve nefes alıp vermenizi normale getirir.
Rahatlama teknikleri kas gerginliğini azaltır.
Doktor tarafından verilen ilaçlar kısa vadede fiziksel tepkilerinizi makul hale getirmede yardımcı olabilir. Fakat, onlar tek başına çözüm değildir. Tepkilerinizi kendi kendinize makul hale veya kabul edilebilir hale getirmeyi öğrenmeniz uzun dönemli çözüm için gerekir.
5. Fiziksel gücünüzü oluşturun.
Kalp sağlığınız için haftada 3-4 defa yürüme, yüzme, bisiklete binme gibi egzersizler yapın. Egzersizler insanın metabolizmasına etki ederek, bireyi rahatlatan bazı kimyasal salgıların salgılanmasına yardımcı olur. Ayrıca, stres duygusunun yaşanmasına neden olan kas gerginliğini ortadan kaldırarak insanın rahatlamasını sağlar.
Dengeli beslenin, gerekli vitaminleri ve mineralleri alın; özellikle B grubu vitaminleri ve magnezyum.
İdeal kilonuzu muhafaza edin
Sigaradan, aşırı kahve ve çay içmekten ve diğer uyarıcılardan kaçının
İşi eğlenceli hale getirin
Yeteri kadar uyuyun. Mümkün mertebe uyku programınıza uyun
6. Duygusal gücünüzü ve enerji kaynaklarınızı muhafaza edin.
Yakın ilişkiler ve dostluklar kurmaya çalışın.
Başkalarının size uygun gördüğü, sizden beklediği amaçlardan ziyade, kendinize sizin için gerçekten anlamlı olan gerçekçi amaçlar belirleyin ve bunlara ulaşmaya çalışın.
Yeri geldiğinde üzülebileceğinizi, başarısız olabileceğinizi, hayal kırıklığına uğrayabileceğinizi hesaba katın.
Kendinize her zaman için kibar ve nazik olun, arkadaşça olun.